Hoofdluis

Hoofdluis: controleren is het halve werk

Hoofdluis is op veel scholen en voorschoolse voorzieningen een regelmatig terugkerend probleem en het is moeilijk om er vanaf te komen. Het heeft niets te maken met gewassen of ongewassen haar. Het is gewoon een kwestie van pech hebben. Hoofdluis verspreidt zich razendsnel dus hoe eerder we erbij zijn, hoe kleiner de kans is dat de hoofdluis zich uitbreidt. Vaak controleren is dus belangrijk, zowel thuis als op het kinderdagverblijf, peuterspeelzaal of school. En heerst er hoofdluis, dan is een zorgvuldige aanpak nodig: gedurende twee weken elke dag kammen met een fijntandige kam. Dat helpt alleen als alle kinderen in een groep (en in hetzelfde gezin) tegelijk behandeld worden.

Op school hebben we een ouderwerkgroep voor hoofdluis opgezet. De verpleegkundige en doktersassistente van de GGD hebben de leden van de ouderwerkgroep advies en instructies gegeven voor de controles. In de eerste week na elke vakantie controleert de ouderwerkgroep alle kinderen. Via de controles zijn we er ook als school snel bij als een kind hoofdluis heeft. In dat geval informeert de leerkracht de betreffende ouders/verzorgers over de mogelijkheden voor het behandelen. Bovendien krijgen alle ouders/verzorgers van de groep dan een brief dat er hoofdluis is gevonden, zonder dat de namen van de kinderen genoemd worden.

De controles hebben vooral effect als álle kinderen meedoen aan de hoofdluiscontroles. Dan is de kans veel kleiner dat hoofdluis zich uitbreidt.

Behandeling

De uitkammethode

Dit is de voorkeursbehandeling omdat over het algemeen altijd de voorkeur uitgaat naar een niet-medicamenteuze behandeling. Bovendien leidt deze behandeling niet tot resistentie-ontwikkeling.

1. Maak het haar door en door nat. Verdeel crèmespoeling door het haar;

2. Bescherm de ogen met een washandje en kam dan met een gewone kam de klitten weg;

3. Houdt het hoofd voorover boven een wasbak of wit papier, kam het haar van achter naar voor met de fijntandige kam (netenkam), tegen de schedelhuid aan. Start bij het ene oor en schuif na elke kambeweging op naar het andere oor. Vastgeplakte neten kunt u eventueel losweken door te deppen met azijn;

4. Veeg de kam regelmatig af aan een witte papieren servet of zakdoek en kijk of er luizen op het papier zichtbaar zijn. Spoel gevonden luizen door de wc of wasbak;

5. Spoel de crèmespoeling uit;

6. Na gebruik de kam reinigen met water en zeep en de luizen en neten verwijderen.

Behandeling met een antihoofdluismiddel

Behandeling van het haar met een geregistreerd hoofdluisbestrijdingsmiddel in combinatie met dagelijks kammen met een fijntandige kam gedurende 14 dagen is bewezen effectief.

Men moet altijd na één week de behandeling met hetzelfde middel herhalen om een optimaal effect te bereiken, want ondanks het middel kunnen neten overleven, deze komen uit in de daarop volgende dagen.

De GGD moet volgens advies van het RIVM (Rijksinstituut voor Gezondheid en Milieu) geregistreerde middelen adviseren. In Nederland zijn de onderstaande middelen geregistreerd voor de behandeling van hoofdluis:

  • Dimeticon (XT Luis, Prioderm)
  • Malathion (Prioderm lotion)
  • Permetrine (Loxazol lotion)

In het buitenland wordt steeds meer melding gemaakt van resistentie tegen Malathion en Permetrine. Voor Dimeticon geldt geen resistentie en verdiend daardoor de voorkeur.

Informeer vooraf altijd naar bijwerkingen en contra-indicaties, want kinderen met hooikoorts, cara of exceem kunnen gevoelig zijn voor één van de werkzame stoffen in de hoofdluismiddelen. Lees de bijsluiter goed door en volg de werkwijze die daarin staat.

a) XT Luis

XT Luis is een geregistreerd geneesmiddel (zonder insecticiden) tegen hoofdluis. Evenals de natkammethode leidt deze behandeling niet tot resistentie-ontwikkeling. De luis wordt namelijk ingekapseld en daardoor verstikt door de stof Dimeticon.

 

b) Prioderm lotion

De werkzame stof van Prioderm-hoofdlotion is Malathion. Malathion doodt de hoofdluizen  binnen enkele minuten en meestal ook een deel van de neten. Deze middelen zijn niet erg gebruiksvriendelijk. Malathion heeft een onaangename geur en de lotion heeft een lange inwerktijd. Malathion is een insecticide, dat deels wordt opgenomen door de huid. Het is voor de mens echter niet giftig, als het op de juiste manier wordt toegepast.

N.B.:  Lees de voorzorgsmaatregelen in de bijsluiter nauwkeurig. Omdat chloor de werkzaamheid van deze middelen beïnvloedt, wordt aangeraden om op de dag van de behandeling niet te zwemmen in chloorhoudend zwemwater. Dit is in tegenstelling tot wat de bijsluiter vermeldt. Hierin staat dat kinderen tot één week na debehandeling niet mogen zwemmen.

c) Loxazol lotion.

De werkzame stof is Permetrine. Tegen deze stof heeft de luis inmiddels een grotere resistentie. 

N.B.:  Het gebruik van malathion en permetrine wordt afgeraden aan kinderen jonger dan zes maanden, zwangeren, vrouwen die borstvoeding geven en personen met overgevoeligheid voor pyretroïden, pyretrinen of isopropanol.

Van de overige middelen (zoals Neemosan, Luisweg, etc.), die niet geregistreerd zijn als geneesmiddel, is de werkzaamheid nog onvoldoende onderbouwd. Het gebruik van deze middelen wordt afgeraden. Geregistreerde homeopathische middelen tegen hoofdluis bestaan niet. Eigenlijk is de uitkammethode het meest natuurlijke middel tegen hoofdluis.

Op dit moment biedt geen enkel middel garantie op een succesvolle therapie. Herbesmetting, onjuist gebruik van het middel, het achterwege laten van het dagelijkse kammen en resistentieontwikkeling zijn vaak de oorzaak van het niet werken van de therapie.

Indien bij opvolging van de adviezen nog steeds luizen aanwezig zijn wordt geadviseerd de behandeling te herhalen met een ander hoofdluismiddel.